TIN THẾ GIỚI Ngày 24/06 /2022


G7, NATO lần lượt tổ chức họp thượng đỉnh để duy trì đoàn kết chống Nga

image.png
Lâu đài Elmau, dưới chân dãy núi Alpes, vùng Bayern (Đức), nơi diễn ra cuộc họp của nhóm G7 từ Chủ Nhật 26/06. Ảnh chụp ngày 23/06/2022. REUTERS – WOLFGANG RATTAY

Thu Hằng
Các nhà lãnh đạo phương Tây, trong đó có tổng thống Mỹ Joe Biden, tham gia hai cuộc họp thượng đỉnh G7 và NATO từ Chủ Nhật 26/06/2022. Ngoài bàn về tình hình chiến sự Ukraina, các nước phương Tây còn phải tiếp tục thể hiện đoàn kết và giữ vững hàng ngũ để đối phó với Nga trong bối cảnh chiến tranh tại Ukraina có thể kéo dài.

Lãnh đạo nhóm G7 (Mỹ, Canada, Anh, Đức, Pháp, Ý, Nhật Bản) họp tại lâu đài Elmau, dưới chân dãy núi 

Alpes, vùng Bayern (Đức) từ Chủ Nhật 26/06 dưới sự chủ trì của thủ tướng Đức Olaf Scholz với nội dung chính là tiếp tục hỗ trợ Ukraina. Trước đó, thủ tướng Đức, nước chủ tịch luân phiên G7, nhắc lại rằng việc ủng hộ Ukraina sẽ cần đến “sự kiên trì” vì các cuộc đàm phán hòa bình giữa Kiev và Matxcơva vẫn xa vời.Theo nhà nghiên cứu Stefan Meister, thuộc Viện Nghiên cứu Đức 

DGAP, “cuộc xâm lược của Nga đã khiến 7 nước ý thức được rằng họ cần nhau”, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát, cũng như các mối đe dọa khủng hoảng năng lượng và lương thực đang thử thách sức kháng cự của cộng đồng quốc tế.Tiếp tục ủng hộ Ukraina cũng là chủ đề chính của cuộc họp cấp cao NATO diễn ra trong hai ngày 28-29/06 tại Madrid (Tây Ban Nha). Trước đó, tổng thư ký Liên Minh Bắc Đại Tây Dương Jens Stoltenberg tiếp tục cảnh báo cuộc chiến tại Ukraina có thể sẽ kéo dài “nhiều năm”. NATO cũng sẽ công bố các kế hoạch tăng cường phòng thủ ở sườn đông của khối, sát với Nga.Cuối cùng, các nhà lãnh đạo cũng có thể đề cập đến lời kêu gọi được thủ tướng Đức đưa ra trong tuần này về một kiểu “Kế hoạch Marshall” nhằm tái thiết Ukraina. Đây sẽ là dự án kéo dài “nhiều thế hệ” và có thể cần đến nhiều tỉ đô la.Về phần tổng thống Ukraina, ông Volodymyr Zelenski sẽ phát biểu qua hình thức trực tuyến tại hai cuộc họp thượng đỉnh. Ông sẽ tiếp tục yêu cầu được cung cấp thêm vũ khí và kêu gọi gia tăng áp lực đối với Nga. Bài phát biểu trước 30 nước thành viên NATO sẽ là chặng cuối cùng của quá trình vận động ngoại giao dày đặc của nguyên thủ Ukraina, bắt đầu từ thượng đỉnh Liên Hiệp Châu Âu ngày 23/06 để bàn về việc trao tư cách ứng viên cho Kiev.Cảng Rumani khó xử lý việc xuất khẩu ngũ cốc Ukraina

image.png
Công nhân xử lý hàng ngũ cốc xuất khẩu tại cảng Constanta, Rumani, 21/06/2022. AP – Vadim Ghirda

Chi Phương
Các cảng biển của Ukraina ở Hắc Hải bị phong toả từ gần 4 tháng qua. Do vị trí gần với Ukraina và dễ tiếp cận với kênh đào Suez, cảng Constanta của Rumani trở thành nơi xuất khẩu ngũ cốc chính của Ukraina, gần 1 triệu tấn kể từ khi Nga xâm lược.

Hầu hết lương thực được vận chuyển qua sông Danube để đến Rumani. Tuy nhiên với khoảng 20 triệu tấn ngũ cốc vẫn tắc nghẽn ở Ukraina, và số ngũ cốc trong vụ thu hoạch sắp tới, cơ sở hạ tầng của cảng Constanta khó đáp ứng được. Giám đốc điều hành công ty Comvex, chuyên xuất khẩu ngũ cốc, ông Dan 

Dolghin quan ngại:“Nếu muốn giúp đỡ nông dân Ukraina, chúng tôi cần thiết bị để tăng khả năng xếp dỡ hàng. Tuy nhiên, không doanh nghiệp nào cam kết đầu tư vào cảng vì những khoản đầu tư này chỉ có thể hữu dụng một phần, tức là chỉ có một phần vẫn có thể được tiếp tục sử dụng sau khi chiến tranh Ukraina kết thúc.”Lãnh đạo Pháp, Đức, Ý, Rumani, có mặt tại Kiev vào đầu tháng 6 đưa ra các giải pháp xuất khẩu ngũ cốc của Ukraina để tránh nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu, như tăng tốc độ dỡ hàng tại các cảng Rumani, mở cửa khẩu mới cho các xe tải chở ngũ cốc Ukraina và mở lại tuyến đường sắt đã ngừng hoạt động, nối Rumani với Ukraina và Moldova.Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng cần phải có các giải pháp nhanh chóng và ít vốn đầu tư nhất có thể. Nhà kinh tế học George Vulcanescu cho biết :

“Nếu nói đến đầu tư, tôi xin nhấn mạnh rằng chúng ta không nên đề cập đến các khoản đầu tư lớn ngay bây giờ. Với tình hình hiện nay, chúng ta nên nói đến những điều chỉnh đầu tư nhỏ và không nhất thiết phải kêu gọi quỹ đầu tư châu Âu vì rất dễ bị mắc kẹt bởi các thủ tục rườm rà trong bộ máy hành chính. Các điều chỉnh có thể thực hiện bây giờ nên áp dụng đối với cơ cở hạ tầng có sẵn, hơn là tạo ra các cơ sở hạ tầng mới. Điều này tương đương với các khoản đầu tư hàng tỷ euro trong khi chúng ta chỉ thu về một vài triệu euro mỗi năm.”Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, các chính phủ châu Âu có thể hỗ trợ bằng cách đầu tư vào các thiết bị có chi phí cao để dỡ hàng của Ukraina như cần cẩu, tàu chở thiết bị và các thiết bị xử lý nguyên liệu thô mà cảng Constanta hiện vẫn chưa có.Ngoài cảng Constanta, các giải pháp thay thế khác để xuất ngũ cốc của Ukraina bao gồm chuyển hàng bằng đường bộ và đường sắt qua biên giới phía tây của Ukraina đến Ba Lan và các cảng Biển Baltic của nước này.
Mỹ : Tòa Án Tối Cao tiếp tục cho mang súng ở nơi công cộng tại bang New York

image.png
Ảnh minh họa: Cảnh sát trưng bày vũ khi tịch thu tại New Hampshir, Mỹ, ngày 05/11/2016. © Dominick Reurer/AFP

Thu Hằng
Ngày 23/06/2022, Tòa Án Tối Cao Mỹ đã hủy một đạo luật của bang New York về việc mang súng, như vậy người dân ở bang tiếp tục được mang súng ra khỏi nhà. Quyết định được 6 trên tổng số 9 thẩm phán thông qua vào lúc Hoa Kỳ vẫn còn bị sốc sau hàng loạt vụ xả súng tang thương trong thời gian vừa qua.
Thẩm phán Tòa Án Tối Cao Clarence Thomas giải thích : « Tu chính án số 2 và 14 bảo vệ quyền của một cá nhân được mang súng tự vệ ra khỏi nơi ở ». Chính quyền bang New York, cũng như người dân bất bình về quyết định trên, theo ghi nhận của thông tín viên RFI Loubna Anaki tại New York :

« Ngồi trước cửa nhà, Marylin đọc được quyết định của Tòa Án Tối Cao qua điện thoại di động. Bà nói : « Quyết định này thật xấu xa. Chúng tôi sẽ còn phải chú ý vì những người lợi dụng sự thiếu sót của các biện pháp hạn chế này và ai biết được là sắp tới sẽ đến lượt ai bị bắn ! »

Người phụ nữ New York 62 tuổi còn tức giận hơn khi từ giờ, mua các phụ kiện tự vệ ít nguy hiểm hơn súng lại trở nên phức tạp hơn. Mới đây, bà gặp khó khăn khi đặt mua trực tuyến. Bà nói tiếp : « Tôi có một bình xịt hơi cay nhưng may là tôi chưa phải dùng đến nó. Nhưng về nguyên tắc mà nói, người dân không có quyền có bình xịt như vậy ở bang New York. Người ta từ chối giao cho tôi và tôi không hiểu tại sao ».

Tương tự Marylin, rất nhiều người chỉ trích quyết định của Tòa Án Tối Cao liên quan đến việc dỡ bỏ các hạn chế về việc mang vũ khí ở nơi công cộng, trong khi thành phố New York đang phải đối mặt với tình trạng gia tăng bạo lực bằng súng.

Một người đàn ông nhận xét : « Căng thẳng ngay càng cao. Người ta đánh nhau thường xuyên hơn và ngày càng hung dữ. Và điều đó có thể dễ dàng làm tình hình xấu đi ». Còn một người đàn ông khác phải thốt lên : « Thật điên rồ vì còn có thêm nhiều vũ khí khác ngoài đường. Không bao giờ biết được là một người mang vũ khí có thể làm gì ».

Dĩ nhiên, quyết định của Tòa Án Tối Cao đã bị chính quyền chỉ trích. Thống đốc New York cho biết là bị sốc, nhưng bà Kathy Hochul hứa là sẽ chống trả ».
Thượng Viện thông qua luật kiểm soát vũ khíNgày 23/06, Thượng Viện Hoa Kỳ đã thông qua luật kiểm soát vũ khí với 65 phiếu thuận (33 phiếu chống). Rất nhiều khả năng luật được thông qua ở Hạ Viện trong cuộc họp ngày 24/06, sau đó sẽ được trình lên tổng thống Joe Biden để công bố. Ngoài ra, dự luật cũng dành nhiều tỉ đô la cho ngân sách hỗ trợ các vấn đề sức khỏe tinh thần và bảo đảm an ninh trong các trường học.Luật kiểm soát vũ khí là thành công đầu tiên cho những người ủng hộ kiểm soát vũ khí từ nhiều thập niên qua.Covid-19 : Tiêm chủng cứu được gần 20 triệu người năm 2021

image.png
Vac-xin Moderna phòng COVID-19 tại nơi tiêm chủng ở Trinity United Church of Christ, Chicago, Illinois, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 13/02/2021. REUTERS – KAMIL KRZACZYNSKI

Thu Hằng
Một nghiên cứu được công bố ngày 24/06/2022 trên tạp chí The Lancet thẩm định khoảng 19,8 triệu bệnh nhân Covid-19 có thể đã tránh bị tử vong trong năm 2021 nhờ được tiêm chủng. Nghiên cứu được thực hiện dựa trên dữ liệu của 185 nước và vùng lãnh thổ trong một năm, từ ngày 08/12/2020 đến ngày 08/12/2021.

Cụ thể các nước có thu nhập cao và trung bình cao tránh được nhiều ca tử vong nhất, hơn 12 triệu. Tiếp theo, những nước được hưởng chương trình 

Covax phân phối vac-xin của Tổ Chức Y Tế Thế Giới cũng tránh được hơn 7 triệu ca tử vong. Nghiên cứu cũng cho rằng hơn 599.000 ca tử vong khác có lẽ đã tránh được nếu đạt được mục tiêu tiêm phòng ít nhất hai liều cho 40% dân cư ở mỗi nước vào cuối năm 2021.Tại Liên Hiệp Châu Âu, nơi đang lo đối phó với đợt dịch Covid-19 mới, ngày 23/06, Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA) đã cấp phép phê chuẩn vac-xin thứ sáu. Vac-xin của Valneva, một công ty Pháp-Áo có trụ sở ở thành phố Nantes (Pháp), dùng công nghệ virus bất hoạt truyền thống và được khuyến cáo tiêm cho người « từ 18 đến 50 tuổi ».Áo từ bỏ chính sách bắt buộc tiêm chủngChâu Âu là một trong những khu vực có 

tỉ lệ tiêm phòng cao, chủ yếu dựa trên tinh 

thành tự nguyện. Tuy nhiên, Áo, nước từng bắt buộc người dân tiêm ngừa Covid-19, đã thông báo từ bỏ chính sách này ngày 23/06.Thông tín viên RFI Isaure Hiace tại Vienna giải thích :

Khi tuyên bố từ bỏ tiêm chủng bắt buộc, chính phủ Áo thông báo chấm dứt một biện pháp chưa bao giờ được áp dụng thực sự. Tháng 11/2021, khi tình hình dịch bệnh xấu đi nhanh chóng, chính phủ thông báo kể từ tháng 02/2022, mọi công dân Áo trên 18 tuổi sẽ phải tiêm chủng nếu không sẽ bị phạt.

Đạo luật chưa từng có ở châu Âu đã dẫn đến hàng loạt cuộc biểu tình quy mô lớn. Tuy nhiên, chính quyền Vienna vẫn duy trì luật này và luật có hiệu lực từ tháng 02/2022. Các án phạt đầu tiên được dự kiến vào giữa tháng 03 nhưng ngay từ đầu tháng 03, chính phủ đã quyết định đình chỉ luật trên, lấy lý do là tình hình dịch không còn cần phải áp dụng luật nữa.

Từ đó, luật bắt buộc tiêm chủng bị gác lại và giờ được từ bỏ hoàn toàn, theo thông báo của chính phủ hôm 23/06. Bộ trưởng Y Tế Johannes Rauch thừa nhận luật bắt buộc tiêm chủng không có hiệu quả, và hơn nữa, lại gây ra những rạn nứt sâu sắc trong xã hội. Từ giờ, mỗi công dân Áo được kêu gọi thể hiện trách nhiệm bản thân. Hiện nay, khoảng 62% người dân Áo có chứng nhận tiêm chủng hợp lệ.
Tại châu Á, dù không có nhiều ca nhiễm mới hàng ngày như châu Âu nhưng chính quyền Macao (Trung Quốc) vẫn quyết định đóng cửa các tụ điểm công cộng từ ngày 23/06, trừ các sòng bạc. Cho đến nay, Macao vẫn tránh được đại dịch Covid-19, tuy nhiên, chỉ với 110 ca nhiễm công bố ngày 23/06, chính quyền Macao đã quyết định xét nghiệm hàng loạt và ban hành nhiều biện pháp hạn chế.Đài Loan – Điểm đến tị nạn không hoàn hảo của người Hồng Kông

image.png
Lam Wing-Kee, chủ hiệu sách ở Hồng Kông, di cư đến Đài Loan vào năm 2019. Ảnh chụp tại Đài Bắc, 08/06/2022. AP – Johnson Lai

Chi Phương
Cách Hồng Kông 640 km, Đài Loan không chỉ gần gũi về mặt địa lý mà còn về văn hoá, cho phép nhiều người Hồng Kông tìm lại sự tự do trên một phương diện nào đó, hiện đang dần bị xói mòn ở đặc khu hành chính.
Đó là trường hợp của ông Lam Wing Kee, đến Đài Loan sau khi hiệu sách của ông bị đóng cửa ở Hồng Kông do bán một số đầu sách nhạy cảm về đảng Cộng Sản. Ông Lam cho biết :“Tôi không thấy bất cứ lý do gì đáng để tôi ở lại Hồng Kông. Tôi muốn sống ở một nơi có tự do và có sự riêng tư. Khi người Anh cai trị Hồng Kông, họ không trao cho chúng tôi một nền dân chủ thực sự hay quyền được đi bầu, nhưng họ cho phép chúng tôi có không gian tự do. Vấn đề hiện nay đó là không phải Hồng Kông không có dân chủ mà là không còn chút tự do nào cả.”Hồng Kông được trao trả cho Trung Quốc năm 1997 và Bắc Kinh cam kết tôn trọng quy chế đặc biệt của lãnh thổ này theo mô hình “một nước hai chế độ”. Năm 2019, một dự luật dẫn độ đã làm gia tăng căng thẳng giữa hai bên và làm bùng nổ các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ. Sau đó, Trung Quốc áp đặt luật an ninh quốc gia khiến các nhà hoạt động sống trong lo sợ bị bắt giam vì lên tiếng phản đối. Nghệ 

sỹ Keycy Wong đã rời Hồng Kông đến Đài Loan vào năm 2021, ông lo sợ mình bị bắt và quan ngại về số phận bất trắc của những người bạn hiện vẫn đang ở trong tù. Tuy ông Wong cảm thấy an toàn ở Đài Loan, nhưng cuộc sống lưu vong không hề dễ dàng. Ông cho biết :“Đến Đài Loan như là một khách du lịch và đến sống lưu vong là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Bởi vì tôi chưa xây dựng mối quan hệ ở đây, làm quen với đường phố, con người, với ngôn ngữ và với những cửa hàng trong khu phố. Tôi cảm thấy rất cô đơn. Những tháng đầu tiên, tôi gần như là chỉ ẩn náu trong nhà. Nhưng tôi cho rằng, được sống một cách tự do quan trọng hơn bất cứ thứ gì khác. Do vậy, đây là thông điệp mà tôi cố gắng muốn gửi đến người dân Đài Loan, đó là đấu tranh cho tự do.”Theo Cơ quan Di trú Đài Loan, khoảng 

11 000 người Hồng Kông đã có giấy phép cư trú tại hòn đảo này vào năm 2021. Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng gần đây giữa Đài Loan và Bắc Kinh, nhiều người Hồng Kông, chuyển hướng xin tị nạn tại Canada và Anh Quốc, bất chấp rào cản văn hoá và ngôn ngữ.

Leave a Reply

WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: