Tại sao không có Tổng tuyển cử trong hòa bình 1956

Tìm hiểu về chiến tranh Việt Nam (Viet Nam War)


Nội dung bài viết, tác giả xin đề cập tới những lý do chủ yếu đương thời ngăn cản cuộc Tổng tuyển cử 1956.


Sau đây là những vấn đề liên quan đến Tổng tuyển cử Việt Nam mà trong Hiệp định Geneve đã nhắc đến.


– Điều khoản về Việt Nam có đoạn “Hai năm sau, tức ngày 20 tháng 7 năm 1956 sẽ tổ chức tổng tuyển cử tự do trong cả nước để thống nhất nước Việt Nam” .


– Bản tuyên bố cuối cùng ngày 21/7/1954 có ghi rõ
Điều 3: Tại hội nghị, chính phủ Lào và Campuchia đã đưa ra các tuyên bố về việc áp dụng quy tắc cho phép công dân tham gia kỳ tổng tuyển cử dự kiến được tổ chức trong năm 1955 phù hợp với hiến pháp của mỗi nước, thông qua hình thức bỏ phiếu kín và với điều kiện tôn trọng quyền tự do cơ bản.


Điều 7: Hội nghị tuyên bố, giải pháp cho những vấn đề chính trị ở Việt Nam dựa trên cơ sở tôn trọng độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ sẽ cho phép người dân Việt Nam được hưởng nền tự do cơ bản thông qua kết quả tổng tuyển cử tự do.[2]


– Khoản a, điều 14 ghi rõ: “Trong khi đợi tổng tuyển cử thống nhất Việt Nam, bên nào có quân đội của mình tập hợp ở vùng nào theo quy định của Hiệp định này thì bên ấy sẽ phụ trách quản lý hành chính ở vùng ấy.”[3]


Tuy trong tuyên bố cuối cùng 21/7 thì 7 phái đoàn là Anh, Pháp, Liên Xô, Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa, Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, Lào và Cambodge trả lời miệng rằng ‘’đồng ý’’. Phái đoàn Hoa Kỳ và phái đoàn Quốc Gia Việt Nam không đồng ý, và tự đưa ra tuyên bố riêng của mình, không có bất kì chữ kí nào của các bên. Như vậy có thể thấy, Tổng tuyển cử 2 miền Việt Nam đã được nhắc tới trong Hội nghị Geneve.

Động thái của các bên sau Hội nghị Geneve.
-Về phía Quốc gia Việt Nam: Tổng thống Diệm đã tuyên bố ” Không có bầu cử tự do với những người Cộng Sản” [4]. Và phía Mỹ và các nước đồng minh cũng ý đồ giữ nguyên sự chia cắt giữa 2 miền Việt Nam, sau cuộc trưng cầu dân ý Tổng thống Diệm củng cố quyền lực, ra tay trừ khử những người mà ông cho là Cộng sản ở Miền Nam, Năm 1956, Allen Dulles đệ trình lên Tổng thống Mỹ Eisenhower tiên đoán nếu bầu cử diễn ra thì “thắng lợi của Hồ Chí Minh sẽ như nước triều dâng không thể cản nổi”. Diệm chỉ có một lối thoát là tuyên bố không thi hành Hiệp định Geneve. Được Mỹ khuyến khích, Ngô Đình Diệm kiên quyết từ chối tuyển cử. Mỹ muốn có một chính phủ chống Cộng tồn tại ở miền Nam Việt Nam, bất kể chính phủ đó có tôn trọng nền dân chủ hay không.[5]


-Về phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: Lập trường của Hà Nội là Tổng tuyển cử ở cả 2 miền, đến những năm 60 khi mà đã bắt đầu phát động chiến tranh du kích ở Miền Nam thì một hiệp định ngừng chiến và tổng tuyển cử vẫn được Hà Nội sẵn sàng chấp nhận. Tuy nhiên, 2 ông lớn trong khối XHCN bấy giờ là Liên Xô và Trung Quốc lại muốn hoãn việc Tổng tuyển cử lại vì họ không chắc chắn về chiến thằng của Hà Nội khi mà gần 1 triệu “lá phiếu” di cư vào Nam.
-Cuối cùng Ủy Hội Quốc Tế gồm Ấn Độ, Ba Lan, Canada không muốn đứng ra tổ chức Tổng tuyển cử cho rằng không thể có bầu cử tự do vì bầu cử ở Miền Bắc do phía Hà Nội kiểm soát.



Kết!
Trong khi Hà Nội theo đuổi chính sách ôn hòa hướng tới việc tái thống nhất trong hòa bình, chiến dịch “tố cộng”, “diệt cộng” mà chính phủ Việt Nam Cộng hòa thực hiện từ mùa hè năm 1955 đã gây thiệt hại lớn cho lực lượng Cộng sản tại miền Nam, hàng nghìn người bị bắt, bị giết, số còn lại phải chạy về các vùng chiến khu chống Pháp cũ để sống sót. Đến cuối năm 1959, lực lượng Cộng sản ở miền Nam đã phát động chiến tranh du kích khắp nơi. Cũng trong năm 1959, đoàn cán bộ đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà bí mật vượt Trường Sơn vào chi viện cho miền Nam.
Tháng 9 năm 1960, Hà Nội chính thức ủng hộ các hoạt động đấu tranh vũ trang và chính trị của lực lượng Cộng sản miền Nam. Đến thời điểm này, sự căng thẳng của lực lượng Cộng sản miền Nam đã lên đến mức mà nếu chính phủ Hà Nội không ủng hộ thì họ có thể mất ảnh hưởng của mình đối với các sự kiện sẽ xảy ra ở phía Nam vĩ tuyến 17.Chiến tranh Việt Nam sang một giai đoạn mới mà chắc chắn rằng, chỉ có thể Tổng tuyển cử bằng vũ trang.
——————————————–
Nguồn tham khảo
[1] Toàn văn Hiệp định Geneve, Trang 6, http://www.vietnamvanhien.net/hiepdinhgeneva.pdf
[2] Fordham University http://sourcebooks.fordham.edu/…/mod/1954-geneva-indochina.…
[3] Article 14, mục a, Hiệp định ngưng chiến tại Việt Nam 20/7/1954 
https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/genevacc.htm
[4] Denis Warner, Certain victory – How Hanoi won
the war, Sheed Andrews and McMeel, Inc, 1978,
tr. 110 (phỏng vấn của tác giả với Ngô Đình Diệm)
[5] Cecil B. Currey. Chiến thắng bằng mọi giá. Nhà xuất bản Thế giới, trang 333 
Bài viết có sử dụng tư liệu từ Wikipedia tiếng Anh và Wikipedia tiếng Pháp.

Leave a Reply

WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: